Nguồn của án lệ: Quyết định giám đốc thẩm số 08/2016/KDTM-GĐT ngày 20/5/2016 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về vụ án kinh doanh, thương mại “Tranh chấp hợp đồng cho thuê tài sản” tại tỉnh Quảng Ninh giữa nguyên đơn là Công ty trách nhiệm hữu hạn D (Công ty D) với bị đơn là Công ty cổ phần C (Công ty C).

Khái quát nội dung án lệ: Ngày 10/4/2006, Công ty D cho Công ty C thuê hai đầu máy vỏ thép và lai dắt tàu ra vào tại cảng 10-10 và cảng Khe Dây Quảng Ninh theo hợp đồng kinh tế số 1141/HĐ-CNQN có hiệu lực đến ngày 31/12/2006. Tuy nhiên đến ngày 17/8/2006, Công ty C thông báo chấm dứt hợp đồng từ ngày 20/8/2006 do không còn nhu cầu sử dụng. Thời hạn thông báo đến ngày chấm dứt là quá ngắn làm cho công ty D không thể có được hợp đồng thay thế ngay. Trong trường hợp này, lỗi thuộc về bên thuê, và công ty C phải có trách nhiệm đối với khoản thiệt hại là khoản tiền thuê trong thời gian còn lại của hợp đồng.

Tình huống án lệ:

– Hợp đồng cho thuê tài sản có thời hạn, các bên không có thỏa thuận về điều kiện chấm dứt hợp đồng. Bên thuê chấm dứt hợp đồng trước thời hạn nhưng không được bên cho thuê đồng ý.

– Thời hạn từ khi bên thuê có văn bản thông báo đến khi chấm dứt hợp đồng thực tế quá ngắn dẫn đến bên cho thuê không thể có hợp đồng khác thay thế.

– Tòa án xác định trường hợp này bên thuê có lỗi và phải chịu trách nhiệm đối với thiệt hại gây ra cho bên thuê. Thiệt hại được xem xét là khoản tiền cho thuê phương tiện trong thời gian còn lại của hợp đồng.

Pháp luật áp dụng:

– Điều 426, 428 Bộ luật Dân sự năm 2005 (“BLDS 2005”).

–  Điều 245 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004 (“BLTTDS 2004”).

Điều 269, 302, 303 Luật Thương mại năm 2005.

Các khía cạnh pháp lý và nhận định của Tòa án:

1. Về việc chấm dứt hợp đồng thuê và khoản tiền bồi thường thiệt hại. Theo quy định tại khoản 1 Điều 426 BLDS 2005, một bên chỉ có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng nếu các bên có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định. Trong trường hợp này, Công ty C có thông báo chấm dứt hợp đồng trước thời hạn nhưng không được Công ty D chấp thuận. Vì vậy việc chấm dứt hợp đồng của Công ty C là trái pháp luật và gây thiệt hại cho Công ty D (do thời hạn thông báo quá ngắn để Công ty D có thể có hợp đồng khác thay thế trong thời gian còn lại). Theo nhận định của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, lỗi trong trường hợp này thuộc về Công ty C nên phải chịu trách nhiệm đối với khoản thiệt hại đã gây ra cho Công ty D. Thiệt hại thực tế cần xem xét là khoản tiền cho thuê phương tiện trong thời gian còn lại của hợp đồng.

2. Về thời hạn kháng cáo. Theo quy định tại khoản 1 Điều 245 BLTTDS 2004, thời hạn kháng cáo đối với bản án của Toà án cấp sơ thẩm là mười lăm (15) ngày, kể từ ngày tuyên án; đối với đương sự không có mặt tại phiên toà thì thời hạn kháng cáo tính từ ngày bản án được giao cho họ hoặc được niêm yết. Theo biên bản phiên tòa sơ thẩm ngày 18/01/2012, đại diện Công ty D có mặt tại phiên tòa nên phải biết quyết định của Tòa án. Ngày 10/02/2012, Công ty D mới có đơn kháng cáo là đã quá hạn theo quy định của pháp luật. Lý do được Công ty D đưa ra không phải là lý do chính đáng theo mục 5 Phần I Nghị quyết số 05/2005/NQ-HĐTP. Do đó Tòa án cấp phúc thẩm đã không chấp nhận kháng cáo quá hạn này.


KHUYẾN CÁO

Đây KHÔNG phải là tư vấn pháp lý, nếu muốn được tư vấn độc giả nên liên hệ những luật sư đủ khả năng hành nghề trong lĩnh vực liên quan, các luật sư của VCI Legal chắc chắn nằm trong số đó và rất hân hạnh nếu độc giả muốn chúng tôi tư vấn và đại diện pháp lý. VCI Legal không chịu trách nhiệm nếu một số độc giả sử dụng thông tin trong các BẢN TIN PHÁP LUẬT này để tự giải thích/áp dụng các quy định pháp luật