I. Giới thiệu:

Các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ vận tải thông qua ứng dụng đặt xe từ trước đến nay luôn phải đối mặt với các rào cản pháp lý nội địa ở khắp nơi trên thế giới. Từ một mô hình kinh doanh mới, áp dụng các tiến bộ khoa học công nghệ – kỹ thuật, đã dấy lên nhiều cuộc tranh cãi liên quan đến các quy định pháp luật điều chỉnh. Tuy nhiên, Tada – một ứng dụng đặt xe tại Hàn Quốc, mới đây đã có cho mình một chiến thắng ngoạn mục sau nhiều tháng căng thẳng tại Toà án, một dấu hiệu đáng mừng cho sự phát triển của ngành dịch vụ vận tải thông qua các ứng dụng đặt xe tại Hàn Quốc.

II. Bối cảnh:

Tada là một ứng dụng đặt xe cho người dùng, ra mắt vào tháng 10/2018 và đã nhanh chóng phát triển thành ứng dụng đặt xe hàng đầu tại Hàn Quốc. Công ty con của SoCar -Value Creators & Company (VCNC) trực tiếp điều hành Tada trong việc cung ứng các dịch vụ đặt xe bằng các xe tải nhỏ thuê lại từ SoCar. Ứng dụng Tada có hơn 1.7 triệu người dùng. Dịch vụ này chủ yếu hoạt động ở các khu đô thị Seoul sầm uất và cung cấp dịch vụ bằng xe tải 11 chỗ thay vì bằng ô tô con.

Theo quy định, Hàn Quốc chỉ cho phép Taxi được đón, trả khách và các ô tô thuộc sở hữu cá nhân bị cấm sử dụng cho mục đích này. Tuy nhiên, Tada đã tận dụng quy một quy định khác cho phép việc cho thuê xe tải 11 chỗ có kèm theo người lái để thực hiện các dịch vụ của mình. Điều này đã gây nên làn sóng phản đối mạnh mẽ từ nhiều hãng taxi và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Tháng 10/2019, các công tố viên đã quyết định truy tố Giám đốc điều hành VCNC – Park Jae-wook, và Giám đốc điều hành SoCar – Lee Jae-woong về các cáo buộc rằng dịch vụ vận tải bằng xe tải con đã cấu thành hành vi vi phạm Luật Kinh doanh vận tải Phía công tố viên đã đề xuất mức án tù một năm đối với hai vị lãnh đạo này và mức phạt 20 triệu won (USD 16.785) dành cho công ty đối với các hành vi vi phạm pháp luật. Cáo trạng này đã kéo theo một loạt các khiếu nại khác từ các đơn vị kinh doanh vận tải truyền thống, cho rằng hành vi của Tada đang gây thiệt hại đến ngành công nghiệp Taxi của Hàn Quốc.

Mấu chốt của cuộc tranh luận nằm ở việc liệu Tada nên được coi là một loại hình dịch vụ cho thuê xe hay là dịch vụ taxi bất hợp pháp khi hoạt động mà không có giấy phép.

III. Lập luận:

Tada lập luận rằng hoạt động kinh doanh của Tada hoàn toàn nằm trong khuôn khổ pháp luật và hoạt động dựa trên một ngoại lệ cho phép việc được cho thuê xe tải con từ 11 đến 15 chỗ, có kèm theo tài xế. Pháp luật hoàn toàn ghi nhận việc cho thuê xe tải từ 11-15 chỗ ngồi có kèm theo tài xế là hoàn toàn hợp pháp.

Phía Công tố cho rằng Tada đã đe doạ kế sinh nhai của các tài xế taxi và vi phạm bằng hành vi cho thuê xe thu lợi nhuận bất hợp pháp. Ngành công nghiệp taxi tại địa phương cũng lập luận rằng Tada đã áp dụng các quy định pháp luật một cách tùy tiện và không phù hợp với mục đích chính của điều luật là nhằm phát triển du lịch.

IV. Quyết định của Tòa án:

Vào ngày 19/02/2020, Toà án Seoul đã ra phán quyết theo hướng có lợi cho phía Tada, theo đó Lee Jae-woong và Park Jae-wook được tuyên vô tội trước các cáo buộc về hành vi kinh doanh dịch vụ vận chuyển hành khách trái pháp luật. Tòa án kết luận rằng “Ứng dụng Tada được vận hành trên cơ sở hợp đồng cho phép người dùng sử dụng các dịch vụ thuê xe trong một khoảng thời gian cần thiết thông qua việc đặt xe trước đó”, vì vậy được xác định là “dịch vụ cho thuê xe dựa trên nền tảng di động”.

Tòa án cũng kết luận rằng việc diễn giải và áp dụng pháp luật của các công tố viên trên cơ sở các quy định pháp luật liên quan trong vụ việc của Tada là một sự “suy luận quá mức”, đi ngược lại với nguyên tắc pháp lý “Không xử phạt nếu không có luật””. Toà án cho rằng việc luận tội danh hình sự phải được thực hiện sát sao theo đúng quy định của pháp luật.

V. Kết luận:

Quyết định mang tính bước ngoặt này nhiều khả năng sẽ có tác động mạnh mẽ đến ngành công nghiệp kinh doanh vận tải thông qua ứng dụng đặt xe tại Hàn Quốc, lĩnh vực mà Chính phủ nước này đang tìm cách giảm bớt các quy định hà khắc quá mức, nhằm mục đích khuyến khích và đảm bảo xu hướng phát triển kinh tế tiến bộ, sáng tạo.

Tuy nhiên, quyết định này cũng vấp phải làn sóng phản đối quyết liệt từ các tài xế địa phương khi họ tổ chức xuống phố biểu tình và đe doạ sẽ tiếp tục khiếu kiện, tương tự như các vụ việc trước đây như Uber hay Kakao Mobility tại Hàn Quốc. Các hiệp hội taxi cũng lập yêu cầu đề nghị các công tố viên tiếp tục tiến hành thủ tục phúc thẩm vụ việc, cho rằng Tada đã có hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Trong khi đó, SoCar với phán quyết có lợi từ Tòa án, cho biết họ sẽ tiếp tục áp dụng nền tảng di động cho các dịch vụ của mình, hướng đến một tuơng lai với sự phát triển kinh tế một cách bền vững và phù hợp với khuôn khổ pháp luật. Với chiến thắng bất ngờ và đầy ý nghĩa này, SoCar đã cam kết rằng họ sẽ tập trung hơn nữa vào việc cải tiến sự tiện lợi cho những đối tượng chưa được tạo điều kiện về phương tiện giao thông, tạo ra môi trường làm việc tốt hơn cho các tài xế của Tada cũng như thúc đẩy sự hợp tác với các dịch vụ taxi truyền thống trên cơ sở đôi bên cùng có lợi.

Theo quan điểm của nhiều chuyên gia, phán quyết này của Toà án có thể ảnh hưởng đến việc xem xét dự luật sắp tới của Quốc hội về việc sửa đổi đạo luật về dịch vụ vận tải hành khách, theo hướng thắt chặt hơn những trường hợp như Tada.


KHUYẾN CÁO

Đây KHÔNG phải là tư vấn pháp lý, nếu muốn được tư vấn độc giả nên liên hệ những luật sư đủ khả năng hành nghề trong lĩnh vực liên quan, các luật sư của VCI Legal chắc chắn nằm trong số đó và rất hân hạnh nếu độc giả muốn chúng tôi tư vấn và đại diện pháp lý. VCI Legal không chịu trách nhiệm nếu một số độc giả sử dụng thông tin trong các BẢN TIN PHÁP LUẬT này để tự giải thích/áp dụng các quy định pháp luật