Vào ngày 22 tháng 3 năm nay, Nghị định số 17/2020/NĐ-CP (“Nghị định 17”) sẽ có hiệu lực thi hành, bao gồm một số sửa đổi, bổ sung mang tính nới lỏng Nghị định số 116/2017/NĐ-CP quy định về điều kiện kỹ thuật nhập khẩu ô tô.

Theo Nghị định 17 quy định, Việt Nam sẽ không yêu cầu doanh nghiệp nhập khẩu ô tô phải cung cấp Giấy chứng nhận kiểu loại khi tiến hành kiểm tra chất lượng (National Vehicle Type Approval Certificate -“NVTAC”). Điều kiện này đã từng bị xem là một rào cản phi thuế quan lên các doanh nghiệp nhập khẩu. Bởi vì thực tế, nhiều quốc gia trên thế giới không cấp loại giấy chứng nhận này, do đó nhiều doanh nghiệp đã không thể tiến hành nhập khẩu xe vào Việt Nam.

Thái Lan và Indonesia đã từng là hai trong số nhiều quốc gia từ chối cấp NVTAC cho các nhà nhập khẩu ô tô, tuy nhiên Chính phủ Thái Lan và Indonesia đã nhận thấy đây là nguy cơ khiến thị trường ô tô Việt Nam rơi vào tay các nước khác hoặc thậm chí là các nhà sản xuất, lắp ráp nội địa. Sau khi giải quyết các vấn đề về thủ tục pháp lý và cấp NVTAC cho các nhà nhập khẩu, hai quốc gia thuộc khối ASEAN này đã vượt lên dẫn đầu thị trường nhập khẩu ô tô Việt Nam. Theo số liệu công bố bởi Tổng cục Hải Quan, lượng xe nhập khẩu từ Thái Lan và Indonesia chiếm đến hơn 50% tổng lượng xe nhập khẩu trong năm 2019.

Bên cạnh vấn đề NVTAC, điều kiện thứ hai là xe nhập khẩu phải trải qua quy trình kiểm tra chất lượng, vấn đề này cũng đã được quy định sửa đổi. Theo đó, Việt Nam sẽ chuyển đổi từ kiểm tra theo lô xe đối với ô tô nhập khẩu nguyên chiếc chưa qua sử dụng sang kiểm tra mẫu đại diện. Theo Nghị định 17 quy định, đối với mỗi mẫu kiểu loại xe, cơ quan quản lý chất lượng sẽ kiểm tra, thử nghiệm về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với mẫu đại diện.

Các quy định mới này được kỳ vọng sẽ giúp cho xe nhập khẩu về Việt Nam dễ dàng hơn, giảm thời gian thông quan từ 45 ngày về chỉ còn 7 ngày và giảm chi phí đi một nửa.

Việt Nam chuẩn bị thực thi EVFTA

Nghị viện Châu Âu mới đây vào ngày 12 tháng 02 đã đạt đồng thuận bằng biểu quyết thông qua Hiệp định thương mại tự do với Việt Nam (“EVFTA”), công nhận Việt Nam là một trong các đối tác thương mại quan trọng của EU tại khu vực Đông Nam Á. Hiệp định này được mong đợi sẽ mang lại lợi ích kinh tế cho cả hai bên, bởi vì EVFTA sẽ xóa bỏ nhiều rào cản về thuế quan cũng như về mặt pháp lý.

EVFTA cũng quy định các cam kết của Việt Nam về ô tô và phụ tùng ô tô, bao gồm việc Việt Nam sẽ áp dụng các yêu cầu kỹ thuật theo quy định của Ủy ban Kinh tế Châu Âu Liên Hiệp Quốc (UNECE). Việt Nam sẽ không quy định thêm các yêu cầu kỹ thuật trong các lĩnh vực thuộc quy định của UNECE.

Thông qua EVFTA và các Hiệp định thương mại tự do quan trọng khác có cam kết liên quan đến ngành công nghiệp ô tô, như Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương – CPTPP, Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN – ATIGA, Việt Nam đã cho thấy ý định nhằm cân bằng giữa xe sản xuất trong nước và xe nhập khẩu. Nói cách khác, tính cạnh tranh giữa xe nội địa và xe nhập khẩu đã được đẩy mạnh, góp phần giúp ngành công nghiệp ô tô của Việt Nam tham gia tích cực vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Do đó, nếu ngành công nghiệp ô tô nội địa không nhanh chóng cố gắng cải thiện chất lượng và hạ thấp giá thành sản phẩm, nhiều khả năng sẽ khó có thể cạnh tranh thành công trước ô tô nhập khẩu.

Trên thực tế, thị trường nhập khẩu ô tô hiện đang tăng trưởng ấn tượng. Năm 2017, số lượng ô tô sản xuất trong nước cao gấp 2,5 lần so với xe nhập khẩu; trong năm 2018 là 3,72 lần. Tuy nhiên vào năm 2019, con số này đã giảm xuống còn 1,74 lần. Ước tính có tới 142.000 xe đã được nhập khẩu vào năm ngoái, với tổng giá trị 3,1 tỷ USD, chủ yếu từ Thái Lan và Indonesia, tăng 71% về tổng khối lượng và 69,4% về tổng giá trị, so với cùng kỳ năm 2018.


KHUYẾN CÁO

Đây KHÔNG phải là tư vấn pháp lý, nếu muốn được tư vấn độc giả nên liên hệ những luật sư đủ khả năng hành nghề trong lĩnh vực liên quan, các luật sư của VCI Legal chắc chắn nằm trong số đó và rất hân hạnh nếu độc giả muốn chúng tôi tư vấn và đại diện pháp lý. VCI Legal không chịu trách nhiệm nếu một số độc giả sử dụng thông tin trong các BẢN TIN PHÁP LUẬT này để tự giải thích/áp dụng các quy định pháp luật