Ở Việt Nam nói riêng và các nước trên thế giới nói chung, hành vi làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người đều có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Tại Việt Nam, Bộ luật Hình sự năm 2015 đã liệt kê cụ thể các hành vi làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm bao gồm:

  1. Đưa ra hoặc cho phép đưa ra khỏi vùng có dịch bệnh động vật, thực vật, sản phẩm động vật, thực vật hoặc vật phẩm khác có khả năng lây truyền dịch bệnh nguy hiểm cho người, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;
  2. Đưa vào hoặc cho phép đưa vào lãnh thổ Việt Nam động vật, thực vật hoặc sản phẩm động vật, thực vật bị nhiễm bệnh hoặc mang mầm bệnh nguy hiểm có khả năng lây truyền cho người;
  3. Hành vi khác làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người.

Bên cạnh đó, điểm c khoản 1 Điều 240 nhấn mạnh với những hành vi khác nhưng hậu quả chung làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho con người thì có thể cấu thành tội phạm. Trong tình hình hiện nay, COVID – 19 được xem là dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người, việc không thực hiện khai báo với cơ quan có chức năng kịp thời trong trường hợp nghi mình bị nhiễm bệnh, che dấu tình trạng bệnh của mình hoặc của người khác khi mắc bệnh truyền nhiễm đã được công bố dịch, … đều có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Theo đó, tùy theo mức độ gây thiệt hại, khả năng lây lan dịch bệnh, người phạm tội có thể phải chịu các mức hình phạt sau:

  • Phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng hoặc bị phạt tù từ 01 đến 05 năm khi thực hiện một trong các hành vi được nêu tại 1, 2, 3.
  • Phạt tù từ 05 đến 10 năm đối với các trường hợp dẫn đến UBND cấp tỉnh hoặc Bộ trưởng Bộ Y tế công bố dịch thuộc thẩm quyền của mình hoặc làm chết người;
  • Phạt tù từ 10 đến 12 năm đối với cá trường hợp dẫn đến Thủ tướng Chính phủ công bố dịch thuộc thẩm quyền của mình hoặc làm chết 02 người trở lên.
  • Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Ngoài ra, theo Điều 11 Nghị định 176/2013/NĐ-CP về quy định xử phạt vi hành chính trong lĩnh vực y tế, các hành vi liên quan đến áp dụng các biện pháp chống dịch sẽ bị phạt tiền từ 100.000 đồng đến 30.000.000 đồng dựa trên các hành vi cụ thể tương ứng với mức độ gây thiệt hại.

Quy định tại một số nước trên thế giới:

  • Tương tự, tại Nhật Bản, Đạo luật về phòng chống các bệnh truyển nhiễm và chăm sóc y tế cho bệnh nhân mắc bệnh truyền nhiễm quy định rằng người nào làm phát tán bệnh truyền nhiễm loại I không có lý do phù hợp, làm gây hại đến cộng đồng sẽ bị phạt tù chung thân hoặc không dưới 02 năm hoặc phạt tiền không quá 10 triệu yen.
  • Tại Hàn Quốc, Đạo luật về phòng chống và kiểm soát bênh truyền nhiễm sửa đổi năm 2015, liên quan đến các biện pháp phòng chống dịch bệnh, dựa trên các hành vi cụ thể, người vi phạm có thể bị phạt tù cùng lao động công ích không quá 02 năm hoặc phạt tiền không quá 20 triệu won.
  • Tại Trung Quốc, Điều 62 Đạo luật Kiểm soát bệnh truyền nhiễm sửa đổi năm 2019 quy định người nào có nhận thức đầy đủ rằng họ đã bị nhiễm bệnh nhưng không tuân thủ các hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền và do đó làm những người khác bị nhiễm bệnh sẽ bị phạt tù ba năm hoặc phạt tiền lên tới 500.000 Nhân dân tệ.
  • Tại Hoa Kỳ, pháp luật cũng có các quy định tương tự đối với các hành vi vi phạm các biện pháp cách ly làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm. Theo Điều 271 Chương 6A Phần 42 – Phúc lợi và Sức khỏe cộng đồng của Bộ luật Hoa Kỳ (US Code), người vi phạm có thể bị phạt tiền không quá 1000 USD hoặc phạt tù không quá 01 năm hoặc kết hợp cả hai hình phạt.

Kết luận:

Đây được coi là hành vi nguy hiểm, tác động tiêu cực đến môi trường sống lành mạnh, từ đó làm ảnh hưởng đến sự an toàn tính mạng, sức khỏe của con người, gây hại đối với cộng đồng. Do đó cần quy định nghiêm khắc các hình phạt để răn đe, giáo dục ý thức của cộng đồng trong công tác phòng, chống dịch bệnh.


KHUYẾN CÁO

Đây KHÔNG phải là tư vấn pháp lý, nếu muốn được tư vấn độc giả nên liên hệ những luật sư đủ khả năng hành nghề trong lĩnh vực liên quan, các luật sư của VCI Legal chắc chắn nằm trong số đó và rất hân hạnh nếu độc giả muốn chúng tôi tư vấn và đại diện pháp lý. VCI Legal không chịu trách nhiệm nếu một số độc giả sử dụng thông tin trong các BẢN TIN PHÁP LUẬT này để tự giải thích/áp dụng các quy định pháp luật