Giới thiệu

Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, cũng như tiết kiệm thời gian, chi phí và tạo sự thuận lợi cho cá nhân, tổ chức khi thực hiện các thủ tục hành chính luôn là vấn đề quan trọng mà Chính Phủ cần triển khai thi hành. Ngày 8/4/2020, Thủ tướng Chính Phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chính thức ký ban hành Nghị định số 45/2020/NĐ-CP về việc thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử (“Nghị định 45”). Văn bản này cho thấy sự nỗ lực của Chính Phủ trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính trên cơ sở áp dụng môi trường điện tử. Nghị định 45 bao gồm 5 chương và 32 điều.

Những điểm nổi bật

  • Định nghĩa về “môi trường điện tử” và “thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử”

Theo quy định tại Nghị định 45, “Môi trường điện tử” là môi trường trong đó thông tin được tạo lập, cung cấp, trao đổi, thu thập, xử lý, lưu trữ thông qua mạng Internet, mạng máy tính, các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu. Ngoài ra, “thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử” được định nghĩa là việc cơ quan, tổ chức, cá nhân tiến hành toàn bộ hoặc một số bước thực hiện thủ tục hành chính, thủ tục giải quyết công việc bằng phương tiện điện tử thông qua các dịch vụ công trực tuyến.

Nghị định 45 tạo ra cơ sở pháp lý cho việc triển khai thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường điện tử. Vì vậy, việc đưa ra các định nghĩa là rất cần thiết, tạo điều kiện cho việc áp dụng các quy định mới thống nhất trên phạm vi cả nước.

  • Nguyên tắc thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử

Điều 4 đưa ra 7 nguyên tắc, mà theo đó, tất cả các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền phải bắt buộc tuân thủ trong quá trình thực thi nghị định. Các nguyên tắc này bao gồm:

  1. Việc thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử có giá trị pháp lý như các hình thức khác theo quy định của pháp luật;
  2. Việc tổ chức tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử được thực hiện hợp pháp, hợp lý, khoa học; bảo đảm sự bình đẳng, khách quan, công khai, minh bạch, an toàn thông tin và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan có thẩm quyền trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính;
  3. Việc thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử phải lấy tổ chức, cá nhân có yêu cầu thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử làm trung tâm, bảo đảm ngôn ngữ, phương thức thực hiện đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện;
  4. Không yêu cầu tổ chức, cá nhân khai, nộp lại những dữ liệu mà cơ quan thực hiện thủ tục hành chính đang quản lý hoặc đã được cơ quan nhà nước khác sẵn sàng chia sẻ;
  5. Tối đa hóa các bước thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử để tiết kiệm thời gian, chi phí, công sức của tổ chức, cá nhân và cơ quan có thẩm quyền;
  6. Việc thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử không làm tăng phí, lệ phí ngoài quy định của pháp luật; và
  7. Tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế có liên quan đến thực hiện giao dịch điện tử mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký kết hoặc gia nhập.
  • Quy trình tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử

Nghị định 45 nêu rõ việc tiếp nhận yêu cầu và kiểm tra về mặt kỹ thuật được thực hiện thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công cấp bộ, cấp tỉnh. Nếu hồ sơ đã đủ các thành phần và đảm bảo về mặt kỹ thuật thì các Cổng dịch vụ này sẽ tự động xác nhận tổ chức, cá nhân đã gửi thành công và thông báo về thời điểm tiếp nhận chính thức hồ sơ.

Sau khi hồ sơ được tiếp nhận, các cán bộ, công chức và viên chức có thẩm quyền sẽ kiểm tra hồ sơ điện tử được nộp. Nội dung kiểm tra bao gồm: (i) Kiểm tra tính chính xác của các thông tin được kê khai trong hồ sơ; và (ii) Kiểm tra thông tin chữ ký số để đảm bảo tính xác thực, hợp lệ và chính xác. Việc kiểm tra chữ ký số được thực hiện theo quy định của Luật Giao dịch điện tử.

Sau khi kiểm tra, nếu hồ sơ đảm bảo đủ các điều kiện theo đúng quy định của pháp luật, cán bộ, công chức và viên chức sẽ tiếp nhận và cấp mã số hồ sơ thủ tục hành chính và xử lý hồ sơ. Trong trường hợp có yêu cầu chỉnh sửa, bổ sung, cán bộ, công chức và viên chức có thẩm quyền phải thông báo cho tổ chức, cá nhân không muộn hơn 8 giờ làm việc kể từ khi hệ thống tiếp nhận hồ sơ. Kết quả giải quyết thủ tục hành chính được trả bằng văn bản và bằng bản điện tử cho tổ chức, cá nhân.

  • Các hành vi bị nghiêm cấm

Nghị định 45 liệt kê rõ những hành vi không được làm của cán bộ, công chức, viên chức tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử như:

(i) Cản trở việc lựa chọn phương thức thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử của tổ chức, cá nhân;

(ii) Yêu cầu tổ chức, cá nhân nộp giấy tờ, tài liệu bằng văn bản giấy để xác minh, kiểm tra đối với các thành phần hồ sơ đã được ký số và ghi nhận tính pháp lý trong quá trình tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính;

(iii) Thực hiện các hành vi gian lận, giả mạo, chiếm đoạt và sử trụng trái phép các danh tính điện tử của tổ chức, cá nhân, cơ quan có thẩm quyền.

Kết luận

Với việc ban hành Nghị định 45, thời gian và chi phí cho việc thực hiện các thủ tục hành chính dự đoán sẽ giảm tải một cách đáng kể, đồng thời tạo sự thuận lợi và hiệu quả trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính trong tương lai gần. Nghị định 45 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 22 tháng 5 năm 2020.


KHUYẾN CÁO

Đây KHÔNG phải là tư vấn pháp lý, nếu muốn được tư vấn độc giả nên liên hệ những luật sư đủ khả năng hành nghề trong lĩnh vực liên quan, các luật sư của VCI Legal chắc chắn nằm trong số đó và rất hân hạnh nếu độc giả muốn chúng tôi tư vấn và đại diện pháp lý. VCI Legal không chịu trách nhiệm nếu một số độc giả sử dụng thông tin trong các BẢN TIN PHÁP LUẬT này để tự giải thích/áp dụng các quy định pháp luật